Molana News

وحدت اضداد در هستي شناسي مولانا

دكتر مهدي دهباشي

«دوگانگي و كثرت‌گرايي در عرصه هستي از يك طرف و وحدت اضداد، پيوسته در قلمرو هستي‌شناسي و شناخت‌شناسي از ديرباز مورد توجه حكما و عرفا بوده است.

بسط و توسعه نمادهاي عرفاني در شعر مولوي

سيد حسين فاطمي

چون موضوع عرفان عشق الهي است و از طرفي شرايط اجتماعي و نيز سفارش به راز داري و باطني بودن آن سبب شده است که شاعران و نويسنده گان عارف پيشه و متصوفه زباني نمادين و رمزواره انتخاب کنند

آيين مهر در مثنوي

دكتر علي محمد شاه سني

مهر ايزدي آريايي است و آيين مهر از كهن‌ترين آيين‌هاي هند و ايراني و پيش از زردشتي به‌شمار مي‌رود.

نگرش طبي در آثار منظوم و منثور مولوي

مرجان ساعتي ـ معصومه امين‌دهقان

مولانا جلال‌الدين محمد بلخي، مشهور به مولوي،‌ عالم، فقيه، واعظ و مفُتيِ ديروز، پس از ديدار با شمس تبريزي و اتّصال به سرچشمة عرفان و سالها سير و سلوك در اين وادي و رسيدن به حكمت متعالي،‌ عارف و حكيمي مي‌شود كه تحت تأثير جذبه‌هاي روحاني،‌ به شعر و شاعري روي مي‌آورد. به‌همين دليل است كه به قول سعدي، امروزه در كشورهاي دور و نزديك، اشعار او را كه آميخته‌اي از عرفان و حكمت الهي است «همچون كاغذ زر مي‌بَرند». اگر چه جانماية آثار مولانا عرفاني است

"خاموش" تخلص مولانا نيست

دكتر قدمعلي سرامي

كمتر از هفتاد سال پيش، محمدباقر الفت اصفهاني، رباعيات مولانا را به نام "رباعيات مولانا جلال‌الدين خاموش" انتشار داد. وي وجود الفاظ خاموش و مخفّفات آن خامش، خموش و خمش را در مقاطع غزل ها، دليل بر آن گرفت كه او به اين الفاظ تخلّص مي‌كرده است. بعدها، داناياني چون بديع الزمان فروزانفر، دكتر عبدالحسين زرين كوب، جلال‌الدين همائي و ... قول وي را پذيرفته در آثارشان تكراركردند.

وحدت اضداد در هستي شناسي مولانا

کاربرد هرمنوتيک در تأويل شعر مولانا

دکتر مهيار علوي‌مقدّم

يکي از ضرورت‌هاي بحث پيرامون تأويل هرمنوتيکي شعر مولانا، به تعريف ما از هرمنوتيک بازمي‌گردد. هرمنوتيک، رويکردي است در راستاي کشف معاني باطني و پنهان متن. اين تعريف در متن‌هاي تأويل‌پذير عرفاني که ويژگي ذاتي آن‌ها، چندگانگي معنايي است نمود بيشتري مي‌يابد. تأويل‌گرايي در متن‌هاي عرفاني، در باورهاي عرفاني اهل تصوّف ريشه دارد و از ويژگي‌هاي ذاتي آن‌هاست. از اين‌رو، زبان رمزآميز در متن‌هاي عرفاني، زاده‌ي شگرد صوفيانه نيست و در مرحله‌ي تبديلِ شدن زبان عبارت به زبان اشارت، زبان به زباني نمادين تبديل مي‌شود.

زبان مولانا در برزخ انديشه و احساس

دکتر محمد تقوي

اينكه «شعر زبان عاطفه است» و اينكه «شعر از ريشة شعور وآگاهي» است، در ظاهر با هم ناسازگارند. با اين حال حقيقت اين است كه در عمل ادبيات و شعر همواره كوشيده است هر دو نقش و كاركرد را ايفا کند و از اين‌رو شعر به همان نسبت كه زبان عشق بوده است، زبان حكمت هم بوده است. به نظر نگارنده مولانا گرچه يك شاعر عاشق و بي‌قرار است و حتي داستانهاي مثنوي را نقد حال خود مي‌داند (بشنويد اي دوستان اين داستان/ خود حقيقت نقد حال ماست آن) اما انديشه و اصول انديشه‌ورزي را هم به همان نسبت معتبر شمرده است و زبان او در مرز ميان سخن انديشمندانه و عاطفي قرار مي‌گيرد. به‌همين دليل انديشمندان كلامش را معتبر مي‌دانند و اهل ذوق و عاطفه هم آن را مي‌پسندند.

مولانا و تعليق غايت‌شناختي امر اخلاقي

حميدرضا توكلي

مثنوي مولانا هم به مقتضاي تعليمي بودن و هم به واسطة پيوستگي عميق با سنت و سلوك عارفانه اثري است كه به شدت مستعد جستارهاي اخلاقي است. اگر مثنوي را آيينه‌دار تمام چشم اندازهاي رنگ به رنگ آموزه‌ها و دغدغه‌هاي اخلاقي تاريخ فرهنگي گذشته خود بدانيم هرگز ادعا و گماني گزافه نيست.

مباني کلامي اخلاق در نزد مولانا

حسن اكبري بيرق

دو چيز روح مرا به اعجاب وا مي‌دارد؛

اول آسمان پرستاره‌اي که بالاي سرماست و

دوم وجدان اخلاقي که در درون ماست .

(ايمانوئل کانت)

«اخلاق» يکي از سه قسم حکمت عملي است که از فلسفه يونان وارد حکمت اسلامي شده است. متکلمان نيز به اقتضاي مباحثي چون عدل الهي، وعد و وعيد، جبر و اختيار و ... به نحوي درگير اين مسأله شده‌اند وحتي وجه فارق دو نحله کلامي معتزلي و اشعري را مي‌توان در اين موضوع دانست.